A-

A+

Sosyal Ağlarda Yaş Doğrulama Dönemi Başlıyor: 15 Yaş Sınırı ve Çocuklara Özgü Hizmet Yükümlülükleri

Giriş

 

1 Mayıs 2026 tarihli ve 33240 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7578 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un (“Değişiklik Kanunu”) 22. maddesi ile 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun'un ("5651 sayılı Kanun") ek 4. maddesinde değişiklik yapılmıştır. Bu değişiklikle birlikte sosyal ağ sağlayıcılarına çocukların korunmasına yönelik önemli yükümlülükler getirilmiştir. Bu kapsamda 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal ağ hizmeti sunulmaması ve bu yasağın uygulanabilmesi için yaş doğrulama dahil gerekli tedbirlerin alınması öngörülmüştür. İlgili hüküm, yayımından altı ay sonra 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

 

Değişiklik Kanunu ile getirilen bu düzenlemenin usul ve esasları ise 10 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan ve 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe giren Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik ("Yönetmelik") ile düzenlenmiştir. Yönetmelik ayrıca 15–18 yaş arasındaki kullanıcılar için platformlara kapsamlı yeni yükümlülükler getirmektedir.

 

Siber Güvenlik Başkanlığı ("Başkanlık") tarafından 5651 sayılı Kanun’a dayanılarak hazırlanan Yönetmelik’in kapsamı, yurt içi veya yurt dışı kaynaklı olmasına bakılmaksızın Türkiye’den erişilebilen tüm sosyal ağ platformlarını içerecek şekilde belirlenmiştir. Aşağıda Yönetmelik’in öne çıkan yenilikleri özetlenmekte, ardından platformlar, ebeveynler ve kullanıcılar için pratik bir yol haritası sunulmaktadır.

 

Yönetmelik Neler Getiriyor?

 

1. Yaş doğrulama e-Devlet üzerinden yapılacak

 

Yönetmelik uyarınca sosyal ağ sağlayıcı, hesap oluşturulması aşamasında kullanıcının yaşını “yaş doğrulama belirteci” ile doğrulamakla yükümlüdür. Belirtecin, kullanıcının talebi üzerine Başkanlık tarafından sunulan ve e-Devlet Kapısı üzerinden kimlik doğrulaması yapılarak erişilen çevrimiçi hizmet aracılığıyla üretileceği düzenlenmiştir.

 

Kişisel verilerin korunması ilkeleri gözetilerek belirtecin asgari bilgiyle sınırlandırılacağı belirtilmiş ve bu kapsamda aşağıdaki esaslar öngörülmüştür:

 

  • Belirteç, yalnızca kullanıcının 15 yaşını doldurup doldurmadığı, 15 yaşını doldurmuşsa 18 yaşını doldurup doldurmadığı bilgisini içerecektir.

  • Belirteçte kullanıcı adı veya kullanıcıyı belirli ya da belirlenebilir kılan başka hiçbir veri yer almayacaktır.

  • Belirteç, kullanıcı tarafından ilgili platforma yüklenecek; platform önce belirtecin Başkanlıkça oluşturulduğunu teyit edecek, ardından yaş grubunu tespit edecektir.

  • Belirteç, yaş doğrulama amacı dışında kullanılamayacaktır.

 

Yönetmelik ile yaş doğrulama süreçlerinde kimlik tespiti yerine yalnızca yaş eşiğinin belirlenmesine imkan tanıyan yöntemlerin kullanılmasının esas alındığı düzenlenmiştir. Türkiye’de mukim olmayıp geçici olarak bulunan kullanıcılar için ise yalnızca pasaport bilgileriyle erişilebilen istisnai bir belirteç öngörülmüştür.

 

2. Doğrulama tek seferlik değil, süreklidir

 

Yönetmelik uyarınca platform, hesap açılışındaki doğrulamadan sonra da hizmet süresince kendi belirleyeceği tekli veya katmanlı yaş doğrulama yöntemlerini işletmekle yükümlüdür. Hesabın belirlenen yaş aralığına aykırı şekilde kullanıldığına dair makul şüphe bulunması halinde hesabın askıya alınacağı ve yeniden kullanılabilmesi için belirteçle yeni bir doğrulama yapılması gerektiği düzenlenmiştir.

 

Yönetmelik’te ayrıca yaş doğrulama yöntemlerinin:

  • gerçeğe aykırı beyan ve manipülasyon girişimlerine karşı teknik olarak sağlam olması,

  • kullanıcılar, ebeveynler ve Başkanlık bakımından açık, denetlenebilir ve test edilebilir olması,

  • yaş, cinsiyet, ırk, engel durumu, dil, din, sosyo-ekonomik durum gibi özellikler bakımından ayrımcı sonuç doğurmaması ve engelli bireyler için erişilebilir olması

gerektiği belirtilmiştir.

 

3. 15–18 yaş için "ayrıştırılmış hizmet"

 

15 yaşını doldurmuş çocuk kullanıcılar platformu kullanabilmekle birlikte, kendilerine sunulan hizmetin çocuğun yüksek yararı ile fiziksel, psikolojik ve duygusal gelişimi gözetilerek ayrıştırılması zorunlu kılınmıştır. Bu kapsamda Yönetmelik ile getirilen başlıca kurallar şunlardır:

 

Alan

Yönetmelik ile getirilen kural

Hesap gizliliği

Hesap varsayılan olarak gizlidir, kamuya açık hesap seçeneği sunulamamaktadır.

Takipçi bilgisi

Takipçi ve takip edilen listeleri çocuk dışındaki hesaplarca görülemez.

Mesajlaşma

Yalnızca çocuğun takip ettiği hesaplar mesaj gönderebilir, "görüldü" bilgisi gösterilemez.

Rehber senkronizasyonu

Telefon rehberi, e-posta adres defteri ve diğer platformlardaki listeler senkronize edilemez. Aykırı elde edilen veriler gecikmeksizin silinir.

Hesap önerisi

Çocuk hesabı başkalarına, başka hesaplar da çocuğa takip için önerilemez.

Ekran görüntüsü

Profil fotoğrafı, paylaşımlar ve görsellerin ekran görüntüsünün alınmasını engelleyen tedbirler alınır.

Canlı yayın

Canlı yayın açma özelliği sunulamaz.

Sonsuz akış

Görsel içeriklerin kaydırma veya kendiliğinden ardışık sunulmasını sağlayan arayüzler kullanılamaz.

Kişiselleştirme ve reklam

Hesap davranışa göre özelleştirilemez, profilleme ve kişiselleştirilmiş ticari reklam yapılamaz.

Bağımlılık

Bağımlılık geliştirme etkisi doğurabilecek hizmet sunulamaz.

Bunlara ek olarak platformların; yüksek gizlilik ayarlarını varsayılan olarak uygulaması, asgari düzeyde veri işlemesi, sözleşme ve veri politikalarını çocuğun anlayabileceği şekilde sunması ve içerik filtreleme ile öneri sistemi ayarlarını çocuğu koruyacak şekilde yapılandırması gerektiği düzenlenmiştir. Alınan tedbirlerin platformun internet sitesinde yayımlanacağı da öngörülmüştür.

 

4. Ebeveyn kontrol araçları zorunlu hale getirilmiştir

  

Platformlara; asgari olarak hesap ve özellik ayarlarının kontrolü, ücretli işlemlerin ebeveyn onayına bağlanması ve harcama limiti belirlenmesi, kullanım süresinin izlenip sınırlandırılması ve konum paylaşımına ilişkin mekanizmaları içeren ebeveyn kontrol araçları sunma yükümlülüğü getirilmiştir. Araçların Türkçe sunulması, kolay bulunabilir olması, farklı cihazlarda çalışması, etkinleştirildiğinde çocuğa açıkça bildirilmesi ve çocuk tarafından ebeveynin bilgisi olmaksızın devre dışı bırakılamaması gerekmektedir.

 

Önemle belirtmek gerekir ki ebeveyn kontrol araçlarının sunulması, platformun ayrıştırılmış hizmet sunma yükümlülüğünü ortadan kaldırmamaktadır.

 

5. İtiraz mekanizması ve insan incelemesi

 

Yönetmelik uyarınca yaş doğrulama sonucuna, hesabın askıya alınmasına veya kapatılmasına ve ayrıştırılmış hizmet kapsamındaki tedbirlere karşı Türkçe, ücretsiz ve erişilebilir bir başvuru ve itiraz mekanizması kurulması zorunludur. Başvuruların tamamen otomatik sistemlerle incelenemeyeceği ve anlamlı insan incelemesine tabi tutulacağı düzenlenmiştir. İtiraz sonuçlanıncaya kadar hesaba ait içerik ve kişisel verilerin silinemeyeceği de hükme bağlanmıştır. Platformlar ayrıca itiraz sayısı, kabul oranı ve ortalama sonuçlandırma süresini yıllık olarak Başkanlığa bildirmek ve yayımlamakla yükümlü tutulmuştur.

 

6. Yaptırımlar

 

Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde 5651 sayılı Kanun’un ek 4. maddesinde düzenlenen yaptırımların uygulanacağı öngörülmüştür. Yönetmelik uyarınca yaptırım uygulanmadan önce aykırılık sağlayıcıya bildirilecek ve giderilmesi için makul bir süre verilecektir. Yaptırımın belirlenmesinde ise aykırılığın ağırlığı, süresi, etkilenen çocuk sayısı ve sağlayıcının iyi niyetli uyum çabasının dikkate alınacağı düzenlenmiştir.

 

7. Mevcut hesaplar için geçiş süreci

 

Yönetmelik’in yürürlüğe girmesinden önce açılmış ve belirteçle doğrulanmamış mevcut hesapların 31 Mart 2027 tarihine kadar en az bir defa belirteç ile doğrulanması zorunludur. Doğrulama sonucunda 15 yaşını doldurmadığı tespit edilen çocukların hesaplarının bilgi verilerek kapatılacağı; bu hesaplara ilişkin verilerin ise itiraz yoluna başvurulmuşsa itirazın sonuçlanmasını müteakiben, başvurulmamışsa gecikmeksizin silineceği düzenlenmiştir. 15 yaşını doldurmuş çocukların hesapları ise ayrıştırılmış hizmet esaslarına tabi olacaktır.

Yönetmelik ile Başkanlık’ın belirtecin teknik yapısını ve platformların izleyeceği süreci tanımlayan bir rehber hazırlayarak sağlayıcılarla paylaşacağı düzenlenmiştir.

 

Sonuç

 

Yönetmelik ile Türkiye'de sosyal ağ kullanımı bakımından 15 yaş alt sınırı düzenlenmiş, 15 - 18 yaş arasındaki çocuklar için ise yetişkin hizmetinden ayrışan korumacı bir hizmet modeli zorunlu kılınmıştır. Düzenleme, salt beyana dayalı yaş kontrolünden e-Devlet tabanlı ve doğrulanabilir bir sisteme geçişi öngörmesi bakımından önemli bir dönüşüm niteliği taşımaktadır.

 

Yönetmelik için: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/10/20261010-15.pdf