Kozmetik Ürünler Regülasyonu Değişiklikleri

1.     Giriş

Kozmetik sektörü, insan sağlığıyla doğrudan bağlantılı olması nedeniyle dünya çapında sıkı mevzuatlarla düzenlenmektedir. Son yıllarda, özellikle Avrupa Birliği'nde olmak üzere birçok ülkede kozmetik ürünlerin güvenliği, içerik şeffaflığı ve etiketleme standartları konusunda önemli değişiklikler yapılmıştır. Bu değişiklikler sadece tüketici güvenini artırmakla kalmayıp üreticilerin ürün geliştirme ve pazarlama süreçlerini de doğrudan etkilemektedir.

Avrupa Birliği’nde 2025 yılında yürürlüğe giren ve girecek olan yeni düzenlemeler, yasaklanmış ve kısıtlanmış maddelerin listelerinin güncellenmesinden bileşen isimlerinin standartlaştırılmasına kadar çok çeşitli yenilikleri içermektedir. Halihazırda 2025 Ekim ayına kadar Avrupa Birliği'nde yayınlanmış olan aşağıda belirttiğimiz (AB) 2025/877 sayılı Tüzük, 2025/1175 sayılı Uygulama Kararı ve Omnibus VII Act gibi düzenlemeler sektörde köklü değişikliklere yol açarken, Türkiye de yeni getirilen AB mevzuatına uygun olarak kendi düzenlemelerini hazırlamaktadır.

2.     Avrupa Birliği Regülasyonları

a.     2025/877 sayılı Tüzük

12 Mayıs 2025 tarihinde yayınlanan (AB) 2025/877 sayılı Tüzük, kozmetik ürünlere ilişkin Avrupa Parlamentosu ve Konseyi'nin (EC) 1223/2009 sayılı Tüzüğünün değiştirilmesini öngörmektedir. Bu tüzük kapsamında, Ek II (yasaklanmış maddeler listesi) ve Ek III (kısıtlı kullanımına tabi maddeler listesi) kapsamlı değişikliklere tabi tutulmuştur. CMR (kanserojen, mutajenik, üreme toksik) olarak sınıflandırılan bazı maddeler Ek III'ten çıkarılmış ve tamamen yasaklanan Ek II'ye eklenmiştir. Trimetil benzoil difenilfosfin oksit (TPO), bu değişikliklerin en dikkat çekici örneklerinden biridir ve 1 Eylül 2025 tarihinden itibaren tamamen yasaklanmıştır. İşbu değişiklik ile birlikte kozmetik üreticilerinin, formüllerinde kullandıkları maddeleri gözden geçirmeleri gerekmektedir.

b.     Kozmetik İçerikler Sözlüğü

Avrupa Komisyonu’nun 16 Haziran 2025 tarihinde yayımladığı 2025/1175 sayılı Uygulama Kararı uyarınca kozmetik ürün etiketlerinde kullanılacak içerik adları için ortak bir sözlük oluşturuldu. Kozmetik İçerikler Sözlüğü, üreticilerin farklı dillerde farklı isimler altında içerik listelemesini önlemeyi ve tüketicilerin ürün içeriklerini daha net bir şekilde anlayabilmesini sağlamayı amaçlamaktadır. Tüm üreticiler, etiketleme süreçlerinde bu sözlükteki isimleri kullanmakla yükümlü olup bu kararın uygulanması, AB genelinde içerik etiketlemeyi standartlaştırmıştır.

c.      Omnibus Act VII

Yine 1 Eylül 2025 tarihinde yürürlüğe girmiş olan  Omnibus Act VII’e göre, kozmetik ürünlerde belirli maddelerin kullanımı tamamen yasaklamıştır. Ek II'ye eklenen bu yeni maddeler, piyasada halihazırda bulunan ürünlerden çıkarılmak zorunda olduğundan Avrupa Birliği’ndeki üreticiler bu maddeleri içeren ürünleri piyasadan çekmek zorunda kalmıştır.

d.     CMR Maddelerinin Listelere Eklenmesi

Avrupa Birliği, CMR (kanserojen, mutajenik ve üreme toksik) maddelerin listesini düzenli olarak güncellemektedir. Kozmetik ürünlerde insan sağlığına risk teşkil eden maddelerin kullanımını tamamen yasaklamayı amaçlayan ve 2025 yılında yürürlüğe giren düzenlemelere göre, plastikleştiriciler, UV filtreleri ve bazı renklendiriciler gibi birçok CMR maddesi Ek II'ye eklenmiştir.

3.     Türkiye Mevzuatı

a.     Kozmetik Mevzuatında Uyumlaştırma Çabaları

Türkiye'de de kozmetik mevzuatının güncellenen AB düzenlemelerine uygun hale getirmek için çeşitli çalışmalar yapılmaktadır. Bu bağlamda, Ek II ve Ek III'te yer alan yasaklanmış ve kısıtlanmış maddelerin listesinin güncellenmesi planlanmaktadır. Yürürlüğe girme tarihi henüz kesin olarak açıklanmamış olsa da Türkiye'nin 2026 yılı içinde AB düzenlemelerine uygun olarak kendi mevzuatında gerekli değişiklikleri yapması beklenmektedir.

b.     Etiketleme Regülasyonları

Türkiye'de de etiketleme düzenlemelerinin AB'deki terimler sözlüğü uygulamasıyla uyumlu hale getirilmesi de planlanmaktadır. Bu bağlamda, tüketicilerin ürün içeriğini doğru ve net bir şekilde okuyabilmeleri için kozmetik ürünlerde kullanılan içerik isimlerinin standardizasyonu zorunlu hale getirilecektir.

4.     Sonuç

2025 itibariyle, kozmetik ürünler regülasyonlarında kapsamlı değişiklikler Avrupa Birliği'nde yürürlüğe girmiştir. 2025/877 sayılı Tüzük (AB), Uygulama Kararı 2025/1175, Omnibus Yasası VII ve kamu istişare süreçleri sonucunda yapılan değişiklikler, kozmetik ürünlerde kullanılan bileşenlerin kısıtlanması ve yasaklanması açısından önemlidir. Türkiye de en son yenilenen AB düzenlemelerine uymak için Kozmetik Yönetmeliği'nde ve ilgili mevzuatlarında 2026 yılında ve her halükarda en kısa sürede değişiklik yapmaya hazırlanmaktadır.