Yönetmelik ile Getirilen Yeni Düzenleme

Eski Düzenleme

Yapılması Gerekenler

İntibak ve Geçiş Süreci

1

Yetki belgesi zorunluluğu

Yönetmelik uyarınca yetki belgesi olmaksızın ticari faaliyet kapsamında kısa süreli kiralama yapılmasının önüne geçilmiştir. Bu çerçevede işletmeler faaliyette bulunmak üzere yetki belgesi almak zorundadır. Yetki belgesi her işletme için ayrı düzenlenmelidir. Bu çerçevede merkez ofisin aldığı yetki belgesi şubelerini kapsamayacak, işletmeler her şube için ayrı yetki belgesi başvuru yapıp belge temin etmek ile yükümlü olacaktır.

Bu konu eski düzenleme mevcut değildir.

İşletmelerin, gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olmaları, ilgili meslek odasına kayıtlı bulunmaları ve şirket ana sözleşme faaliyet konuları arasında motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetinin yer alması başta olmak üzere, Yönetmelik’te öngörülen şartları taşıdıklarını gösteren belgelerle birlikte 1 Ocak 2027 tarihine kadar Ticaret Bakanlığı nezdinde kurulması beklenen Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi (“Bilgi Sistemi”) üzerinden yetki belgesi başvurusunda bulunmaları gerekmektedir.

Yeni kurulan işletmeler bakımından, 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren faaliyete başlamadan önce yetki belgesi alınması zorunlu olacaktır. Hâlihazırda faaliyette bulunan işletmeler ise yetki belgesi alma yükümlülüğünü en geç 1 Temmuz 2027 tarihine kadar yerine getirmek zorundadır.

2

İşletme sorumlusuna ilişkin şartlar

Yetki belgesi başvurusunda bulunan motorlu kara taşıtı kiralama sorumlusunun [2]; (i) 18 yaşını doldurmuş ve en az ilköğretim mezunu olması (diploma), (ii) iflas etmemiş veya iflas etmiş olsa bile 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre itibarının yerine gelmiş olması (adliyelerden alınacak temiz kağıdı, (iii) Yönetmelik’te sayılan suçlardan hüküm giymemiş olması (sabıka kaydı), (iv) Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) onaylı "Seviye 4" Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Danışmanı mesleki yeterlilik belgesine (mesleki yeterlilik sertifikası) sahip olması gerekmektedir.

Bu konu eski düzenleme mevcut değildir.

Bilgi Sistemi üzerinden yetki belgesi başvurusuna bulunurken sorumlu personelin ilgili şartları haiz olduğunu ortaya koyan belgelerin sunulması gerekecektir. Bu çerçevede mevcut sorumlu personelin ilgili şartları taşımasını sağlamak; yeni işe alımlarda ise bu şartları işe alım kriteri olarak uygulamak gerekmektedir.

Bununla birlikte, işletmenin (i) 15.08.2026 tarihi itibarıyla motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetine ilişkin vergi veya meslek odası kaydının bulunması ya da bu faaliyette bulunduğunu belgelemesi ve (ii) yetki belgesi başvuru tarihine kadar faaliyetine kesintisiz devam etmesi halinde; gerçek kişi işletmelerde işletme sahibi, tüzel kişi işletmelerde ise motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetlerini yürüten yetkili temsilcilerden biri tarafından yapılan yetki belgesi başvurularında, ilköğretim mezunu olma, iflas etmemiş veya itibarı iade edilmiş olma ve Yönetmelik’te sayılan suçlardan hüküm giymemiş olma şartları aranmayacaktır.

Yetki belgesi başvurusu sırasında motorlu kara taşıtı kiralama sorumlusunun ilgili şartları taşıması gerekmektedir.

3

Taşıt bilgilerinin Bilgi Sistemine kaydedilmesi şartı

İşletmenin kiralamaya konu taşıtlarının Bilgi Sistemi’ne kaydedilmiş olması gerekmektedir.

Bu konu eski düzenlemede mevcut değildir.

Bilgi Sistemi üzerinden yetki belgesi başvurusuna bulunurken kiralamaya konu taşıtların da ayrıca Bilgi Sistemi’ne kaydedilmesi gerekmektedir.

Yetki belgesi başvurusu sırasında taşıtların Bilgi Sistemi’ne kaydedilmiş olması gerekmektedir.

4

Asgari taşıt sayısı (filo) şartı

İşletmenin kiralamaya konu taşıtlar bakımından sağlaması gereken asgari sayı, faaliyet yerinin nüfusu ve büyükşehir belediyesi sınırları içinde bulunup bulunmamasına göre farklılaştırılmıştır. Buna göre; (i) büyükşehir belediyesi bulunan illerin nüfusu 30.000’i aşan ilçelerinde, en az 5’i işletme adına tescilli olmak üzere asgari 10 taşıt; (ii) nüfusu 30.000’i aşmayan ilçeler ile büyükşehir belediyesi bulunmayan illerde ise en az 2’si işletme adına tescilli olmak üzere asgari 5 taşıt bulundurulması gerekmektedir. Şubeler bakımından da söz konusu asgari taşıt sayısının merkez tarafından her bir şube için ayrıca sağlanması zorunludur.

Bu konu eski düzenlemede mevcut değildir.

İşletmenin kiralamaya konu taşıtlarının bulunduğu filoyu asgari taşıt şartına uygun hale getirmesi; işletme adına tescil gerektiren araçlar için araç edinim ve tescil süreçlerini planlaması gerekmektedir.

Asgari taşıt sayısı şartı 1 Temmuz 2027 tarihine kadar yerine getirilmelidir.

Bununla birlikte işletmenin (i) 01.01.2027 tarihi itibarıyla motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetine ilişkin vergi veya meslek odası kaydının bulunması ya da bu faaliyette bulunduğunu belgelemesi ve (ii) yetki belgesi başvuru tarihine kadar faaliyetine kesintisiz devam etmesi halinde asgari taşıt sayısı şartı için 1 Ocak 2028 tarihine kadar geçiş süresi tanınmıştır.

5

Hibrit/elektrikli taşıt bulundurma zorunluluğu

Büyükşehir belediyesi bulunan illerin nüfusu 30.000'i aşan ilçelerinde faaliyet gösteren işletmelerin, biri Türkiye'de üretilmiş olmak üzere en az 2 adet hibrit veya yalnızca elektrik motorlu taşıt bulundurmak zorundadır.

Bu konu eski düzenlemede mevcut değildir.

İşletmenin kiralamaya konu taşıtlarının bulunduğu filoda en az 2 hibrit/elektrik araç için planlama yapması ve bunlardan en az 1 tanesinin yerli üretim olması şartını tedarik sürecine dahil etmesi gerekmektedir.

Asgari taşıt sayısı şartı 1 Temmuz 2027 tarihine kadar yerine getirilmelidir.

Bununla birlikte işletmenin (i) 01.01.2027 tarihi itibarıyla motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetine ilişkin vergi veya meslek odası kaydının bulunması ya da bu faaliyette bulunduğunu belgelemesi ve (ii) yetki belgesi başvuru tarihine kadar faaliyetine kesintisiz devam etmesi halinde asgari taşıt sayısı şartı için 1 Ocak 2028 tarihine kadar geçiş süresi tanınmıştır.

6

Taşıt yaşı ve kilometre sınırı

Klasik motorlu kara taşıtları[3] hariç olmak üzere kiralamaya konu araçların: (i) 6 yaşından büyük olmaması, (ii) elektrikli taşıtlarda 300.000 km, diğer taşıtlarda 180.000 km'yi aşmamış olması, (iii) Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi bünyesindeki TRAMER (Trafik Sigortaları Bilgi Merkezi) sisteminde kayıtlı ağır hasar kaydının bulunmaması, (iv) geçerli araç muayenesi ve zorunlu mali sorumluluk sigortasının bulunması gerekmektedir.

Bu konu eski düzenlemede mevcut değildir.

İşletmenin kiralamaya konu taşıtlarının bulunduğu mevcut filodaki araçları; yaş, kilometre ve durum kriterleri açısından gözden geçirmesi; kriterleri karşılamayan araçları filosundan çıkarması gerekmektedir.

Taşıt yaşı, kilometre limiti ve diğer taşıt şartları 1 Temmuz 2027 tarihine kadar yerine getirilmelidir.

Bununla birlikte işletmelere yalnızca yaş ve kilometre kriterleri açısından uyum sağlayabilmesi adına (i) 01.01.2027 tarihi itibarıyla motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetine ilişkin vergi veya meslek odası kaydının bulunması ya da bu faaliyette bulunduğunu belgelemesi ve (ii) yetki belgesi başvuru tarihine kadar faaliyetine kesintisiz devam etmesi halinde 1 Ocak 2028 tarihine kadar geçiş süresi tanınmıştır.

Yönetmelik ile Getirilen Düzenleme

Eski Düzenleme

Yapılması Gerekenler

İntibak ve Geçiş Süreci

7

Kira sözleşmesi ve ön bilgilendirme zorunluluğu

Her kiralamada yazılı veya elektronik ortamda kira sözleşmesi kurulmalı, sözleşme kurulmadan önce kiracıya işletme, kiracı/ek sürücü, hizmet ve taşıtın temel nitelikleri, ayrı ayrı hizmet bedelleri ve toplam kira bedeli, tarafların hak ve yükümlülükleri, kiralama ve teslim bilgileri ile fesih koşulları gibi Yönetmelik’te sayılan hususlar hakkında ön bilgilendirme yapılmalıdır. Sözleşme; işletmenin yetki belgesi ve sicil bilgileri, kiracı ve ek sürücü bilgileri, taşıtın ayrıntılı nitelikleri, tüm hizmet ve bedeller, depozito, yol yardımı/geç teslim/kilometre aşımı/geçiş/enerji giderleri, hasar sorumluluğu ve tek taraflı fesih halleri gibi Yönetmelik’te sayılan hususları içermelidir. Sözleşme nüshasının taşıt tesliminden önce kiracıya verilmesi gerekmektedir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun’da yer alan genel hükümlere göre her işletme kendi sözleşmelerini kullanmaktaydı.

Araç kiralama sözleşmesi kullanmayan işletmelerin Yönetmelik’te yer alan zorunlu ve asgari şartları içeren yeni sözleşmeler hazırlaması ve halihazırda kendi oluşturdukları araç kiralama sözleşmesi kullanan işletmelerin de standart araç kira sözleşmesi ve ön bilgilendirme metinlerini zorunlu içeriklere göre revize etmeleri,  işletmelerin fiziksel ve dijital satış kanallarında sözleşme öncesi kontrol ve bilgilendirme adımının kurmaları, sözleşme nüshasının taşıt teslimden önce verildiğini/gönderildiğinin kayıt altına almak üzere ilgili sistemi kurmaları gerekmektedir. Halihazırda kendi özel yazılımları üzerinden sözleşme, sözleşme ekleri, teslim ve iade dokümanları gibi dokümanları kullanan işletmelerin mevcut yazılımlarına bu asgari zorunlu şartları içeren sözleşmeleri kaydetmeleri gerekmektedir.

1 Ocak 2027 tarihinden itibaren kira sözleşmesi ve ön bilgilendirme zorunluluğuna ilişkin yükümlülüklerinin yerine getirilmesi zorunludur.

8

Elektronik ortamda ön ödemeli rezervasyonlar

Elektronik ortamda yapılan ön ödemeli rezervasyonlarda kiracının onayıyla rezervasyon formu Yönetmelik’te sayılan hususları barındıracak şekilde düzenlenmeli ve aynı tarihte elektronik olarak kiracıya iletilmelidir. Onaydan hemen önce rezervasyonun ön ödeme yükümlülüğü doğurduğu açıkça belirtilmelidir. Haklı sebep ve gecikmeksizin bildirim olmadıkça rezervasyon şartları tek taraflı değiştirilemez. Yönetmelik; iptal/değişiklik, 24 saat içindeki iptal bedeli, yedi günlük iade süresi ve no-show halinde taşıtın belirli süre başka kiracıya verilememesi gibi ayrıntılı kurallar getirmektedir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun’da yer alan genel hükümlere göre her işletme kendi sözleşmelerini kullanmaktaydı.

Web sitesi, mobil uygulama ve çağrı merkezi rezervasyon akışlarının, zorunlu form içeriği, ödeme yükümlülüğü uyarısı, değişiklik/iptal seçenekleri, no-show bekleme süreleri ve yedi günlük iade sürelerini otomatik takip edecek şekilde güncellenmesi gerekmektedir.

1 Ocak 2027 tarihinden itibaren yapılan ön ödemeli rezervasyonlarda bu düzenlemeler uygulanacaktır.

9

Taşıt teslimi ve iadesi

Rezervasyondaki segmentte taşıt bulunmaması halinde ek bedel alınmaksızın eş değer veya üst segment taşıt verilmesi; bunun mümkün olmaması halinde alt segment için kiracının yazılı/elektronik onayının alınması gerekir. Teslimde mevcut hasar ve arızaları gösteren taşıt teslim belgesi, iadede ise iade/hasar durumunu gösteren taşıt iade belgesi düzenlenerek kiracıya verilmelidir. Temassız iadede iade belgesi taşıtın fiilen teslim alındığı gün elektronik olarak kiracıya gönderilmelidir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun’da yer alan genel hükümlere göre her işletme kendi sözleşmelerini kullanmaktaydı.

Teslim ve iade kontrol listelerinin oluşturulması, kiracıya temin edilecek alt segment araç için kiracının imzasının alınması ile teslim ve iade belgelerinin kiracıya fiziken teslim edilemediği durumlarda elektronik ortamda gönderim altyapısının kurulması gerekmektedir.

1 Ocak 2027 tarihinden itibaren araç teslim ve iadelerinde bu düzenlemeler uygulanacaktır.

10

Hasar ve arıza, ekspertiz ve hasar güvencesi

İşletme, güvenliği etkileyen kaza/arıza halinde güvenli ulaşım ve gerektiğinde ikame taşıt desteği sağlamalı; araç kiralayanın kaza ya da arıza anında 7/24 kesintisiz ulaşabilmesi için internet tabanlı en az bir iletişim yöntemi (mobil uygulama, web sitesi ihbar formu) veya telefon aracılığıyla (çağrı merkezi, ihbar hattı vb) bildirim kanalı kurmalıdır. Arızanın kiracıdan kaynaklandığını ispat yükü işletmededir. Kiracıdan hasar veya arıza bedeli istenebilmesi için hasar ve maliyetin yetkili ve bağımsız ekspertiz raporuyla belgelendirilmesi zorunludur.

Bu konu eski düzenlemede mevcut değildir.

İşletmeler tarafından 7/24 erişilebilir hasar/arıza ihbar kanalı kurulmalıdır. İhbar kanalı mobil uygulama ya da web entegrasyonu olabileceği gibi 0850'li bir çağrı merkezi hattı ya da şirketin özel telefon numarası üzerinden de kurulabilecektir.  Ayrıca ikame araç ve çekici/servis prosedürlerinin belirlenmesi, bağımsız ekspertiz tedarik ve raporlama sürecinin oluşturulması önem arz edecektir. Bu husustaki en büyük değişiklik, işletmelerin artık kiracıdan doğrudan hasar bedeli talep edemeyecek olmasıdır. Hasarın maliyet tutarının yetkili ve bağımsız bir ekspertiz raporu ile belgelendirilmesi zorunlu kılınmıştır. Şirketin kendi personeli tarafından hazırlanan raporlar geçerli kabul edilmeyecektir.

1 Ocak 2027 tarihinden itibaren bu düzenlemeler uygulanacaktır.

Yönetmelik ile Getirilen Düzenleme

 Eski Düzenleme

Yapılması Gerekenler

İntibak ve Geçiş Süreci

11

Sürücü belgesi kontrolü

Geçerli ve uygun sınıf sürücü belgesi ibraz etmeyen kişiye taşıt kiralanması yasaklanmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca uygun sürücü belgesi bulunmayan kişiye araç kullandırılmasını yasaklanmıştı.

Sürücü belgesi doğrulamasının sözleşme öncesi zorunlu kontrol haline getirilmesi gerekmektedir.

Sair mevzuat gereği halihazırda uyulması gereken bir yükümlülüktür.

Yönetmelik ile Getirilen Düzenleme

E Eski Düzenleme

Yapılması Gerekenler

İntibak ve Geçiş Süreci

12

İşletmelerin elektronik ilanlarında zorunlu bilgiler

İşletmeler elektronik ilanlarında taşıtın marka, ticari ad, cins, tip, model yılı, enerji türü, donanım, segment ve kilometre bilgileri ile detaylı görsellerine yer vermeli; yanıltıcı bilgi ve belge kullanmamalıdır. Havalimanı, tren garı veya otobüs terminalinde teslim ilanı verildiği halde işletmenin ilgili alanda merkez veya şubesi yoksa bu husus ilanda kolayca görünür şekilde belirtilmelidir.

Bu konu eski düzenlemede mevcut değildir.

Web sitesi, sosyal medya, ilan ve aracı platformlardaki ilan şablonları yükümlülüklere uygun şekilde güncellenmeli, görsel ve teknik bilgilerin doğruluğu için yayın öncesi kontrol mekanizması oluşturulmalıdır.

İşletmelerin ilanlarına ilişkin bu yükümlülükleri 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren uygulanacaktır.

13

İlan ve aracı platformların yetki belgesi/ilan doğrulama yükümlülükleri

İlan ve aracı platformları (her ikisi de ayrı ayrı “Platform” olarak anılacaktır) üyelik/kayıt ve yenileme öncesinde Bilgi Sistemi üzerinden yetki belgesi kontrolü yapmalı, yetkisiz işletmelere izin vermemeli, yetki belgesi numarası ve işletme adının ilanda gösterilmesini sağlamalı, işletmenin ilan verme yetkisini Bilgi Sistemi üzerinden doğrulamalı ve müşteri hizmetleri kanalı kurmalı ve yanıltıcı/piyasa bozucu ilanları önleyici tedbirler almalıdır.

Bu konu eski düzenlemede mevcut değildir.

Platform entegrasyonu kullanan işletmeler yetki belgesi ve ilan verilerini platformlarla paylaşmaya hazır hale gelmelidir. Platform işleten şirketler Bilgi Sistemi doğrulama entegrasyonu, üyelik engelleme, ilan alanları, şikâyet yönetimi ve yanıltıcı ilan kontrollerini geliştirmelidir.

Platformlar için öngörülen yükümlülükler 1 Ocak 2028 tarihine kadar uygulanmaz. Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce Platforma üye/kayıtlı işletmeler bu tarihe kadar yetki belgesi almazsa üyelik/kayıt sonlandırılmalıdır.

14

Platformlarda haksız ticari uygulama yasağı ve aracılık sözleşmeleri

İlan ve aracı platformlar işletmelerin ticari faaliyetlerini önemli ölçüde bozan haksız uygulamalarda bulunamaz. Aracı platformlar; kiracı verilerini geç/eksik aktarma, işletmenin hizmetini kendi bedelli hizmeti gibi sunma, işletmenin sunmadığı hizmeti işletmeye ait gibi gösterme, verileri izinsiz pazarlama veya rekabet amacıyla kullanma, işletmeye ödemeyi kural olarak beş iş günü içinde yapmama, kampanyaya zorlama, açık/erişilebilir aracılık sözleşmesi kurmama, geriye dönük aleyhe değişiklik, hizmet verilmeksizin bedel alma, nesnel ölçüt olmaksızın sıralama/erişim yaptırımı uygulama ve işletmenin alternatif kanallarını kısıtlama gibi uygulamalardan kaçınmalıdır.

Sair mevzuatta bulunan genel hükümler haricinde bu konu eski düzenlemede mevcut değildir.

Web sitesi, sosyal medya, ilan ve aracı platformlardaki ilan şablonları yükümlülüklere uygun şekilde güncellenmelidir. Görsel ve teknik bilgilerin doğruluğu için yayın öncesi kontrol mekanizması oluşturmalı ve terminal/havalimanı teslimi açıklamasını koşullu zorunlu alan haline getirmelidir.

İşletmelerin ilanlarına ilişkin bu yükümlülükleri 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren uygulanır.

Yönetmelik ile Getirilen Düzenleme

 Eski Düzenleme

Yapılması Gerekenler

İntibak ve Geçiş Süreci

15

Bilgi Sistemi’nde taşıt kayıtlarının güncel tutulması

Yetki belgesi verildikten sonra satın alınan veya kiralama yoluyla temin edilen taşıtlar kiralamaya konu edilmeden önce Bilgi Sistemine kaydedilmeli ve işletmenin tasarrufundan çıkan taşıtların kaydı ise Bilgi Sistemi’nden silinmelidir.

Bu konu eski düzenlemede mevcut değildir.

Filo giriş-çıkış süreçlerinin Bilgi Sistemi güncellemesiyle eşleştirmesi yapılmalıdır.

1 Ocak 2027 tarihinden itibaren uygulanır; fiilen araç ekleme/silme yükümlülüğü yetki belgesi alındıktan sonraki filo değişikliklerinde devamlı olarak yerine getirilmelidir.

16

Beş yıllık belge saklama ve müşterek uyum yükümlülükleri

İşletmeler, aracı platformlar ve ilan platformları, kira sözleşmeleri ile kiralamaya ilişkin diğer belge ve formları işlem/sözleşme tarihinden itibaren beş yıl süreyle fiziki veya elektronik ortamda doğru ve eksiksiz saklamak, incelemeye hazır bulundurmak ve Bakanlığın talep ettiği bilgi/belgeleri sunmak zorundadır. Ayrıca aldatıcı ve dürüstlük kuralına aykırı uygulamalardan kaçınılmalı ve Ticaret Bakanlığı’nın sektöre ilişkin tedbir/talimatlarına uyulmalıdır.

Bu konu eski düzenlemede mevcut değildir.

Kira sözleşmesi, ön bilgilendirme, rezervasyon formu, teslim/iade belgeleri, ekspertiz raporları ve ilgili işlem kayıtları için oluşturuldukları tarihten itibaren en az beş yıllık saklama politikası oluşturulmalıdır. Bu belgelerin elektronik ortamda ya da fiziki olarak saklanmaları gerekmekte olup Hazine ve Maliye Bakanlığı ya da Ticaret Bakanlığı gibi kurumların talep etmesi halinde saklanan belgelerin ibrazı gereklidir.

1 Ocak 2027 tarihinden itibaren uygulanır; beş yıllık saklama süresi her işlem/sözleşme tarihi itibarıyla ayrı hesaplanır.